ZESPÓŁ INTERDYSCYPLINARNY

Wersja do wydruku

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493) i jej nowelizacja z dnai 10 czerwca 2010 roku o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz niektórych ustaw (Dz. U. Nr 125, poz.842) wprowadziła zmiany w dotychczasowym systemie pomocy osobom poszkodowanym w związku z przemocą domową. Stanowi ona uporządkowanie dotychczasowego systemu oraz określa zadania, jakie mają do wykonania poszczególne służby i jednostki. Ponadto Rada Ministrów przyjęła Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, określający szczegółowo zadania w zakresie:

1)     zapewnienia ochrony i udzielania pomocy osobom dotkniętym przemocą,

2)     oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych na osoby stosujące przemoc,

3)     podnoszenia świadomości społecznej na temat przyczyn i skutków przemocy w rodzinie.

Zgodnie z ustawą zespół interdyscyplinarny stanowi element gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie i jest metodą pracy w tym obszarze, opartą na systemowej współpracy lokalnych instytucji, podmiotów i służb oraz na wielopłaszczyznowym podejściu do problemu przemocy.

Jest to zadanie własne gminy, stanowiące część gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, na który składa się, oprócz tworzenia zespołów interdyscyplinarnych również obowiązek:

·        opracowania i realizacji gminnego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie,

·        prowadzenia poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności poprzez działania edukacyjne służące wzmocnieniu opiekuńczych i wychowawczych kompetencji rodziców w rodzinach zagrożonych przemocą w rodzinie,

·        zapewnienia osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsc w ośrodkach wsparcia.

Do zadań powiatu należy m.in.:

·        tworzenie i prowadzenie ośrodków wsparcia oraz specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie,

·        opracowywanie i realizacja programów korekcyjno - edukacyjnych dla osób stosujących przemoc w rodzinie,

·        prowadzenie ośrodków interwencji kryzysowej.

Do zadań gminy należy:

·        tworzenie gminnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie,

·        opracowywanie i realizacja programów ochrony ofiar przemocy w rodzinie, prowadzenie gminnych ośrodków wsparcia.

 

1.      Zadania policji

Do zadań Policji należy:

·        ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra,

·        inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami pozarządowymi,

·        wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Zgodnie z obowiązującym prawem działania chroniące ofiary przemocy domowej podejmowane przez policję to:

·        interwencja,

·        sporządzenie dokładnego opisu zdarzenia (notatka urzędowa),

·        zatrzymanie sprawców przemocy domowej stwarzających w sposób oczywisty

·        zagrożenie dla życia bądź zdrowia ofiar, a także mienia,

·        wszczęcie postępowania przygotowawczego przeciwko sprawcy przemocy w przypadku zgłoszenia lub stwierdzenia popełnienia przestępstwa,

·        zabezpieczenie dowodów popełnienia przestępstwa,

·        podjęcie działań prewencyjnych wobec sprawcy przemocy,

·        udzielenie informacji ofiarom o możliwości uzyskania pomocy.

Osoby wzywające policję mają prawo do:

·        uzyskania od policjantów zapewnienia doraźnego bezpieczeństwa,

·        uzyskania informacji, kto przyjechał na wezwanie - numer identyfikacyjny policjantów, nazwa i siedziba jednostki,

·        wykorzystania dokumentacji interwencji policyjnej jako dowodów w sprawie karnej przeciw sprawcy przemocy,

·        zgłoszenia interweniujących policjantów na świadków w sprawie sądowej.

 

2.      Zadania prokuratury

Osoby poszkodowane na skutek przemocy domowej, a także świadkowie mogą złożyć w prokuraturze bądź na policji zawiadomienie o przestępstwie ściganym w trybie publiczno-skargowym lub wniosek o ściganie przestępstwa (dotyczy to przestępstw ściganych na wniosek osoby poszkodowanej). W przypadku uzasadnionego podejrzenia, że popełniono przestępstwo prokuratura wspólnie z policją ma obowiązek:

·        wszcząć postępowanie przygotowawcze mające na celu sprawdzenie czy faktycznie popełniono przestępstwo,

·        wyjaśnienia okoliczności czynu,

·        zebrania i zabezpieczenia dowodów,

·        ujęcia sprawcy,

·        w uzasadnionym przypadku zastosować środek zapobiegawczy wobec sprawcy przemocy w postaci dozoru policyjnego lub tymczasowego aresztowania.

 

3.      Zadania pomocy społecznej

Celem działania pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których same nie są w stanie pokonać, a także zapobieganie powstawaniu tych sytuacji. Pomoc społeczna jest udzielania także w przypadku przemocy w rodzinie w postaci m.in. interwencji kryzysowej, poradnictwa, pomocy i wsparcia odpowiednich instytucji i specjalistów.

Pomoc społeczna polega w szczególności na:

·        przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń,

·        pracy socjalnej,

·        prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej,

·        analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej,

·        realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb, rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.

W ramach systemu wsparcia dla ofiar przemocy domowej działają następujące instytucje:

·        miejskie i gminne ośrodki pomocy społecznej - gminne jednostki organizacyjne pomocy społecznej powołane do organizowania i świadczenia pomocy, zgodnie z regulacją prawną zawartą m. in. w ustawie o pomocy społecznej (podejmują pracę socjalną, przygotowują plan pomocy osobie/rodzinie, monitorują efekty podejmowanych działań, w miarę możliwości służą poradnictwem i pomocą specjalistyczną, udzielają pomocy w postaci odpowiednich świadczeń, podejmują działania mające na celu pomoc osobom poszkodowanym w wyniku przemocy w postaci poradnictwa, pomocy materialnej, wsparcia oraz pomocy w podejmowanych działaniach ukierunkowanych na wyjście z problemu przemocy),

·        gminne komisje rozwiązywania problemów alkoholowych (GKRPA) - w przypadku, gdy aktom przemocy towarzyszy picie alkoholu należy powiadomić GKRPA, która zgodnie z prawem powinna: przeprowadzić dokładne rozeznanie sytuacji, wezwać osobę nadużywającą alkoholu i stosującą przemoc na rozmowę ostrzegawczą, udzielić wsparcia socjalnego, psychologicznego, prawnego osobom poszkodowanym, poinformować członków rodzin o możliwościach szukania pomocy, a w przypadku stwierdzenia bądź podejrzenia popełnienia przestępstwa powiadomić organy ścigania,

·        powiatowe centra pomocy rodzinie (PCPR) - powiatowe jednostki organizacyjne pomocy społecznej. W szczególności zajmują się profilaktyką oraz problemami rodziny, w tym m.in. również przeciwdziałaniem przemocy domowej. Służą pomocą oraz specjalistycznym poradnictwem,

·        punkty interwencji kryzysowej (PIK) - instytucje, w których osobie w kryzysie, m.in. dotkniętej przemocą w rodzinie - udzielana jest pomoc w postaci poradnictwa psychologicznego, pedagogicznego, prawnego i socjalnego, a także w miarę możliwości medycznego,

·        ośrodki interwencji kryzysowej (OIK)- jednostki wsparcia całodobowego, w których udziela się natychmiastowej specjalistycznej pomocy psychologicznej, poradnictwa socjalnego lub prawnego, a w sytuacjach uzasadnionych-schronienia,

·        specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie (SOW) – jednostki ukierunkowane na udzielenie specjalistycznej pomocy osobom doświadczającym przemocy w rodzinie.

Osoba uzyskuje pomoc w zakresie interwencyjnym, bytowym i terapeutyczno-wspomagającym.

4.      Zadania oświaty

Głównym zadaniem instytucji oświatowych są: kształcenie, wychowanie i opieka. System oświaty zapewnia m.in.

·        realizację prawa każdego obywatela RP do kształcenia się,

·        realizację prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju,

·        wspomaganie przez szkołę wychowawczej funkcji rodziny,

·        utrzymywanie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki w szkołach i placówkach.

W/w zadania realizują szkoły, przedszkola, poradnie psychologiczno - pedagogiczne, placówki oświatowe oraz inne jednostki organizacyjne wymienione w ustawie o systemie oświaty oraz ich zespoły.

Powyższe jednostki w swoich działaniach zajmują się również przeciwdziałaniem przemocy. Często osobą pierwszego kontaktu, która dowiaduje się o tym problemie jest pedagog szkolny.

Zadania pedagoga szkolnego:

·        zadania ogólnowychowawcze,

·        indywidualna opieka psychologiczno-pedagogiczna,

·        praca korekcyjno-wyrównawcza,

·        profilaktyka wychowawcza i profilaktyka uzależnień,

·        uruchamianie kompleksowej pomocy dla dzieci z ubogich i niewydolnych rodzin,

·        udzielanie rodzicom porad ułatwiających rozwiązywanie przez nich trudności i problemów wychowawczych,

·        współpraca z instytucjami zewnętrznymi (poradnie psychologiczno-pedagogiczne, ośrodki pomocy społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie. Policja).

 

5.      Zadania służby zdrowia

Głównym zadaniem służby zdrowia jest ochrona zdrowia pacjenta. Zjawisko przemocy domowej kwalifikuje się do zakresu sytuacji objętych świadczeniami zdrowotnymi, ponieważ często towarzyszą mu uszkodzenia ciała oraz występują różnego typu zaburzenia zdrowia psychicznego. W dziedzinie pomocy ofiarom przemocy domowej, oprócz zadań podstawowych, takich jak udzielenie pomocy medycznej, istotne jest:

·        rozpoznanie sygnałów świadczących o występowaniu przemocy, szczególnie gdy ofiary bądź świadkowie próbująto ukryć,

·        umiejętność przeprowadzenia rozmowy umożliwiającej rozpoznanie form przemocy i częstotliwości jej występowania,

·        poinformowanie o możliwościach szukania pomocy,

·        wystawienie na prośbę poszkodowanych zaświadczenia lekarskiego o stwierdzonych obrażeniach,

·        poinformowanie o miejscach i warunkach wystawienia obdukcji,

·        w przypadku stwierdzenia takiej konieczności lub na prośbę poszkodowanych powiadomienie innych służb np. pomocy społecznej, policji, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych,

·        w przypadku stwierdzenia podczas badania lub podejrzenia popełnienia przestępstwa, np. ślady ciężkiego uszkodzenia ciała, ślady podejrzanych oparzeń, wykorzystania seksualnego - powiadomienie organów ścigania.

 

6.      Zadania organizacji pozarządowych

Informacja o działalności lokalnych organizacji pozarządowych powinna być dostępna w każdej gminie i powiecie, w przychodni, poradni, szkole, komisariacie, itp. Organizacje pozarządowe to głównie stowarzyszenia, fundacje, kluby. W zakresie pomocy ofiarom przemocy domowej organizują telefony zaufania, punkty informacyjno - konsultacyjne, schroniska, hostele, świetlice dla dzieci.

 

Osoby doświadczające przemocy domowej, które podejmują działania ukierunkowane na wyjście z problemu potrzebują zwykle szerokiego spektrum pomocy, m in. wymagają pomocy psychologicznej, prawnej, materialnej, socjalnej, medycznej, a także wsparcia. Niezmiernie istotna jest zatem współpraca i przepływ informacji pomiędzy różnymi instytucjami i organizacjami zajmującymi się pomaganiem ofiarom przemocy domowej, a co za tym idzie tworzenie koalicji lokalnych.

Czynnikami sprzyjającymi podniesieniu skuteczności pomocy ofiarom przemocy domowej świadczonej przez różne służby są:

·        tworzenie zespołów pomocowych składających się z przedstawicieli różnych instytucji, np. policjant, pracownik socjalny, lekarz, pedagog,

·        znajomość miejsc, osób oraz możliwości udzielenia pomocy w środowisku lokalnym,

·        przepływ informacji od poszczególnych osób i instytucji pomagających rodzinom,

·        konsekwentne egzekwowanie świadczeń wynikających z zadań i kompetencji poszczególnych instytucji,

·        podnoszenie poziomu wiedzy i umiejętności pracowników w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej oraz tworzenie form skutecznej interwencji i pomocy,

·        odpowiednia dokumentacja poszczególnych przypadków, form udzielania pomocy i efektów.

 

PROCEDURA NIEBIESKIEJ KARTY

Rozpoznanie przemocy w rodzinie i wypełnienie druku „Niebieskiej Karty” przez policjanta, pracownika socjalnego czy członka gminnej komisji to dopiero początek procesu pomagania. Każda z tych służb ma w swoich zapisach ustawowych możliwość i obowiązek korzystania z pomocy innych osób, instytucji i organizacji, a także obowiązek współpracy, gdy zostanie o to przez nie poproszona. W przypadku przemocy w rodzinie działania w pojedynkę nie przynoszą pożądanych efektów.

Pierwszym i podstawowym krokiem w procesie pomagania jest interwencja. Jej celem jest zatrzymanie przemocy w rodzinie. W procedurze „Niebieskie karty” jest rozumiana jako:

1.      Działanie doraźne, mające na celu zatrzymanie aktualnej przemocy. Taką interwencję przeprowadzają policjanci (służby patrolowo-interwencyjne) i działają na zasadzie „straży pożarnej”. Jej celem w ogólnym rozumieniu jest przywrócenie porządku, w razie konieczności – podjęcie działań ochronnych wobec ofiar (np. poprzez odizolowania sprawcy), pouczenie o przysługujących prawach i grożących konsekwencjach oraz rejestracja zdarzenia. Interwencja policji jest działaniem jednorazowym, chociaż może być podejmowana wielokrotnie w danej rodzinie, ponieważ cechą charakterystyczną przemocy jest jej powtarzalność i narastanie.

2.      Szereg skoordynowanych działań rozłożonych w czasie i mających na celu zmianę sytuacji. Tak rozumiana interwencja bliższa jest działaniom prowadzonym w sytuacji silnego, długotrwałego kryzysu, a jej celem jest wprowadzenie zmian w funkcjonowaniu poszczególnych osób i całej rodziny, tak, aby wyjść z kryzysu, uporać się z jego skutkami i zacząć normalnie funkcjonować. Taką interwencję podejmują najczęściej specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, pracownicy socjalni, dzielnicowi. Działania podejmowane są nie tylko na rzecz ofiar, ale także wobec sprawców przemocy. Celem pracy ze sprawcami jest trwałą zmiana nie tylko zachowań, ale i postaw osoby stosującej przemoc.

...........................................................................................................................................

Spotkania członków oraz grup roboczych Zespołu Interdyscyplinarnego Gminy Wilamowice odbywają się w dniach i  w godzinach pracy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Wilamowicach.
Dopuszcza się możliwość organizacji posiedzenia na terenie innych instytucji zaangażowanych w udzielenie pomocy oraz w innym terminie.

Wszyscy członkowie Zespołu spotykają się nie rzadziej niż raz na trzy miesiące.

Przewodniczący Zespołu zwołuje posiedzenie m.in. z własnej inicjatywy, na wniosek członka Zespołu, na wniosek osoby zgłaszającej problem. Zwołanie posiedzenia może mieć formę pisemną, mailową lub telefoniczną.
Skład grup roboczych uzależniony jest od problemu, może być zmienny, spośród członków Zespołu Interdyscyplinarnego Gminy Wilamowice.

..............................................................................................................................................

Realizatorzy Programu na terenie Gminy Wilamowice:

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Wilamowicach
Gminna Komisja ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Wilamowicach
Placówki oświatowe działające na terenie Gminy Wilamowice
Komisariat Policji w Kobiernicach 43-356 Kobiernice, ul. Żywiecka 6,tel. 33/8 130 710, tel. alarmowy – 997,112
Zakłady Opieki Zdrowotnej działające na terenie Gminy Wilamowice
Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej
 

-------------------------------------------------------------------------

Realizatorzy Programu na terenie powiatu bielskiego:

 

Podbeskidzki Ośrodek Interwencji Kryzysowej

43-300 Bielsko – Biała ul. Piękna 2, tel. 33/8 146 221, 33/8 149 288

Ośrodek Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem (OPOPP) Śląska Fundacja Etoh – Błękitny Krzyż,

43-300 Bielsko-Biała ul. Bystrzańska 51A, tel. 33 8 224 690

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR)

43-340 Bielsko-Biała ul. Piastowska 40, tel. 33 8 136 936

Poradnia Terapii Uzależnienia od Alkoholu i Współuzależnienia

43-300 Bielsko-Biała, ul. Mostowa 1,tel. 33 8 22 79 83, 33 812 30 42

Terapia Uzależnionych i Współuzależnionych

Bielskie Towarzystwo Trzeźwości

43-300 Bielsko-Biała, ul. Inwalidów 6, tel. 33/822 82 40

Poradnia Zdrowia Psychicznego

43-309 Bielsko-Biała, ul. Olszówka 102, tel. 33/ 814 92 67 , 33/ 814 91 96

Poradnia Zdrowia Psychicznego

43-300 Bielsko-Biała, ul. Mostowa 1, tel. 33/ 811 64 11

Poradnia Zdrowia Psychiatrycznego dla Dzieci i Młodzieży

Oddział Dzienny dla Dzieci ul. Reja 15, 43-300 Bielsko-Biała, tel. 33/ 8 159 968

Prokuratura Rejonowa Bielsko-Biała - Północ

43-300 Bielsko – Biała, ul. Sobieskiego 9, tel. 33/ 8 191 664, 33 822 83 95

Sąd Okręgowy

43-300 Bielsko – Biała, ul. Cieszyńska 10, tel. 33/ 4 990 499

Sąd Rejonowy

43-300 Bielsko – Biała, ul. Mickiewicza 22, tel. 33/ 4 997 800

Ośrodek Rehabilitacyjny dla Uzależnionych od Substancji Psychoaktywnych

43-382 Bielsko-Biała, ul. Kaszyska 35, tel. 33/ 8 183 835

 

OGÓLNOPOLSKIE BEZPŁATNE TELEFONY:

NIEBIESKA LINIA

Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie.

Tel. 801 120 002

POMARAŃCZOWA LINIA

Porady i konsultacje w sprawach dzieci sięgających po alkohol.

Tel. 801 140 068

NAJWAŻNIEJSZE OGÓLNOPOLSKIE TELEFONY, POD KTÓRE MOGĄ DZWONIĆ DZIECI.

NIEBEZPIECZNE SYTUACJE - czynny całodobowo

NUMER - 112

DZIECIĘCY TELEFON ZAUFANIA RZECZNIKA PRAW DZIECKA –

czynny od poniedziałku do piątku od 8.15 do 20.00

NUMER - 800 121 212

TELEFON ZAUFANIA DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Fundacja Dzieci Niczyje.

Czynny codziennie od 12.00 – 20.00.

NUMER - 116 111

Strona internetowa: www.116111.pl

NIEBIESKA LINIA

czynny od poniedziałku do soboty 800 – 2200, w niedziele i święta 800 – 1600

NUMER - 801 120 002